સંવત્સરી અને ક્ષમાવાણી: આપણા પૂર્વજો પ્રત્યે એક ક્ષમાયાચના

પૂજ્ય ગુરુભગવંતોના ચરણોમાં વંદન. સર્વ સાધર્મિક બંધુઓ અને શ્રાવિકા બહેનોને અંતઃકરણથી મિચ્છામિ દુક્કડમ્. ઉત્તમ ક્ષમા.

આ વર્ષે મન-વચન-કાયાથી, કૃત-કારિત-અનુમોદિતથી, જાણતાં કે અજાણતાં જે કોઈ દુઃખ આપ્યું હોય - તે સૌ માટે મારું મિચ્છામિ દુક્કડમ્. અને આ વર્ષે જેણે જે આરાધના કરી - તપ, જાપ, સેવા, કે બીજું કોઈ તપ કરી શકે તે માટે ચૂપચાપ રસોડું સંભાળ્યું - તે સૌની હૃદયથી અનુમોદના.

પણ એક દ્વાર છે, જેના પર આપણે ક્યારેય ટકોરા મારતા નથી.

આપણા પૂર્વજો.

તેઓ, જેમના નામ હવે કોઈ તકતી પર નથી. જેમણે દુકાળના વર્ષોમાં ભૂખ્યા રહીને આગમ કંઠસ્થ રાખ્યા. જેમણે તાડપત્રોનું પોટલું છાતીએ બાંધીને સળગતા નગરમાંથી પગ ઉપાડ્યા. જેમણે મંદિર પડતું જોયું, અને બીજી સવારે ફરી પાયાનો પથ્થર મૂક્યો. કોઈએ ઘર છોડ્યું, કોઈએ વેપાર, કોઈએ પ્રાણ - પણ ધર્મ ન છોડ્યો.

તેઓ આગમાં ઊભા રહ્યા, જેથી આપણા માટે છાંયો બને.

અને આપણે એ જ છાંયામાં બેસીને એટલું પણ ન કરી શક્યા કે તેમની ગણતરી સાચવી લેત.

આ દોષ ગણવાનો દિવસ નથી. આ સ્વીકારનો દિવસ છે. અને સ્વીકાર આ જ છે - આ પ્રમાદ હતો. આપણે આપણી ઓળખને હળવાશથી લીધી. જેમણે આપણને બચાવ્યા, તેમને આપણે કાગળ પર ભૂંસાઈ જવા દીધા.

એટલે આજે, પ્રતિક્રમણની એ જ ભાષામાં, એક ક્ષમાપના તેમના માટે પણ -

પુવ્વપુરિસેહિં ધમ્મો રક્ખિઓ, અમ્હં સમપ્પિઓ. પૂર્વજોએ ધર્મની રક્ષા કરી, અને આપણને સોંપ્યો.

તેસિં ગણણાએ જં મએ પમાઓ કઓ - જાણયા વા અજાણયા વા - તસ્સ મિચ્છામિ દુક્કડં. તેમની ગણતરીમાં જે પ્રમાદ થયો - જાણતાં કે અજાણતાં - તેનું મિચ્છામિ દુક્કડમ્.

મિત્તી મે સવ્વભૂએસુ, વેરં મજ્ઝં ન કેણઈ. સર્વ જીવો સાથે મૈત્રી, કોઈ સાથે વેર નહીં.

ક્ષમા ત્યારે જ પૂરી થાય છે, જ્યારે તેની સાથે સંકલ્પ ઊભો હોય.

આપણે અલગ-અલગ પરંપરાઓમાં બેસીએ છીએ. તિથિ અલગ, વિધિ અલગ, શબ્દો અલગ. પણ જે દિવસે કોઈ આપણને ગણવા આવશે, તે એક જ શબ્દ લખશે - જૈન.

એટલે આજે દેવ-ગુરુ-ધર્મની સાક્ષીએ આ વચન -

"હું મારા પરિવારની, માતાના પરિવારની, પિતાના પરિવારની સમ્યક્ ગણતરી કરાવીશ. ધર્મના કૉલમમાં 'જૈન' જ લખાવીશ. અત્યાર સુધી જે ચૂક થઈ - મિચ્છામિ દુક્કડમ્. હવે નહીં થાય."

જેથી આવનારી પેઢીઓ કહી શકે - અમે હતા, અને સાચા ગણાયા.

દરેક જૈનની સાચી ગણતરી

Let Every Jain Count · LetEveryJainCount.info · 85952-91008